De energietransitie vraagt om meer dan techniek en investeringen. Het vraagt om samenwerking. Tussen overheden, bedrijven, kennisinstellingen én de omgeving. Maar wie denkt dat dat vanzelf gaat, komt in de praktijk al snel anders tegen. Juist hier ligt de rol van de omgevingsmanager: het organiseren van draagvlak in een speelveld vol verschillende belangen. 

Een goed voorbeeld daarvan is de GZI Next in Emmen. Een groene energiehub op het terrein van de voormalige gaszuiveringsinstallatie. Een plek waar wordt gewerkt aan de energie van de toekomst, met projecten op het gebied van waterstof, groen gas en andere duurzame oplossingen. Ambitieus, innovatief en met een duidelijke regionale impact. Zoals bij veel van dit soort projecten zat de complexiteit niet alleen in de techniek, maar juist in de samenwerking en het creëren van draagvlak. 

De rol van een omgevingsmanager: verbinden in een speelveld met verschillende snelheden 

Onze betrokkenheid begon bij de communicatie namens het consortium. Al snel werd duidelijk dat dit project meer vroeg dan alleen het vertellen van het verhaal. We werden betrokken bij het opzetten van de participatie met de omgeving en namen een rol in het interne stakeholdermanagement binnen het consortium. 

Deze verbindende rol als omgevingsmanager was ook hard nodig. GZI Next is een samenwerking tussen partijen met verschillende belangen, achtergronden en tempo’s. Overheden, bedrijven en kennisinstellingen kijken ieder anders naar risico’s, besluitvorming en planning. Waar de één wil versnellen, heeft de ander tijd nodig voor afstemming of bestuurlijke borging. 

In dat speelveld namen wij de rol op ons als voorzitter van de werkstroom communicatie en omgevingsmanagement en sloten we aan bij de kern- en stuurgroep. Daarmee zaten we precies op het snijvlak van inhoud, omgeving en besluitvorming. Niet alleen om draagvlak in de omgeving te organiseren, maar ook om binnen het consortium de lijnen bij elkaar te houden. 

Tegelijkertijd werkten we aan de betrokkenheid van bewoners. Niet als sluitstuk, maar als integraal onderdeel van het proces. Door de inbreng van bewoners werden de plannen beter. Juist daar werd duidelijk hoe belangrijk het is om als omgevingsmanager niet alleen te zenden, maar ook echt te investeren in begrip en vertrouwen. 

Wat dit project ons leerde 

1. Verklein de kennisverschillen

Voor veel bewoners zijn dit soort projecten complex en technisch. Door hen de mogelijkheid te geven om een eigen, onafhankelijke deskundige in te schakelen, veranderde het gesprek. Niet langer vanuit wantrouwen of onzekerheid, maar op basis van beter begrip en gelijkwaardigheid. Dat versterkte het draagvlak, en daarmee de kwaliteit van de dialoog. 

2. Wees sensitief voor verschillen per dorp 

Wat van buitenaf voelt als “Emmen”, bestaat in de praktijk uit dorpskernen met ieder een eigen karakter, dynamiek en blik op de plannen. Wat in het ene dorp werkt, kan in het andere juist weerstand oproepen. Voor een omgevingsmanager betekent dit dat het omarmen van deze verschillen een voorwaarde voor het opbouwen van draagvlak. 

3. Hou elkaar vast, ook als het moeilijk is 

Binnen het consortium zelf speelde een ander, minstens zo belangrijk vraagstuk. De belangen van partners liepen niet altijd gelijk op. Dat is logisch in dit soort samenwerkingen, maar het vraagt wel om actief onderhoud van de onderlinge relaties. Niet alleen op inhoud, maar juist ook op de samenwerking zelf. Elkaar blijven vasthouden, blijven investeren in vertrouwen en het gezamenlijke doel scherp houden. Zeker in projecten met een lange doorlooptijd is dat cruciaal. Enthousiasme aan het begin is vanzelfsprekend. Het vasthouden ervan vraagt om aandacht. 

Waarom dit ertoe doet 

GZI Next laat zien waar het in dit soort projecten echt om draait. Niet alleen om wat je bouwt, maar om hoe je het samen doet. Tussen partijen met verschillende belangen, en met een omgeving die kritisch meekijkt en meedenkt. 

Voor een omgevingsmanager is dat de kern van het werk: het verbinden van werelden die van nature niet vanzelf samenkomen. Het organiseren van draagvlak, zonder de voortgang uit het oog te verliezen. En het blijven schakelen tussen belangen, proces en besluitvorming. Want uiteindelijk geldt ook hier: zonder draagvlak geen besluit. En zonder besluit geen transitie. 

Isabelle van Rossum is directeur bij Publyon SOM en is gespecialiseerd in het creëren van maatschappelijk draagvlak.

Meer weten? Neem contact op met Isabelle van Rossum.